گرد اورنده :  داوود كلهر--امدادگر

شعار جهاني صليب سرخ و هلال احمر:

هنگامي كه ميشنويد فراموش ميكنيد

هنگامي كه مي بينيد به ياد مي اوريد

هنگامي كه انجام مي دهيد ميفهميد

شوك:

به اختلال دستگاه گردش خون براي رساندن خون كافي به سلولهاي بدن شوك مي گويند.

بروز شوك:

1)از دست دادن خون

2)سوختگي شديد

3)برق گرفتگي

4)گزيدگي ها

5)سرما زدگي و گرما زدگي

شايع ترين علامت خونريزي شوك مي باشد

علائم عمومي شوك:

-تنفس تند و كم عمق-نبض تند و ضعيف-پوست رنگ پريده و گچي رنگ-پوست سرد و مرطوب-تهوع و استفراغ-ضعف و تشنگي-مردمك هاي گشاد-كاهش فشار خون

از علايم ديگر شوك افزايش زمان پر شدن بستر ناخن ها يا مويرگها است.

كمك هاي اوليه:

1)خواباندن بيمار به پشت و بالاتر قرار دادن پاها به ميزان 30-20  سانتي متر از سطح بدن

2)جلوگيري از دفع حرارت بدن مصدوم با پيچيدن پتو به دور مصدوم

3)به مصدوم از راه دهان چيزي ندهيدچون اينكار باعث تهوع و استفراغ و در نتيجه ورود مواد استفراغي به داخل راههاي هوايي و اسپيراسيون ميشود.

4)مصدوم را از نظر رواني حمايت و ارام كنيد.

5)مصدوم را به مركز رواني منتقل كنيد.

نكته:بالاتر قرار دادن پاها باعث سهولت در رسيدن خون به قلب مي شود.ولي اگر مصدوم دچار صدمات نخاعي و اسيب هاي قفسه سينه مي با شد نبايد پاهاي او را بالا اورد.همچنين بالاتر قرار دادن پاها بيشتر از 30cm باعث وارد امدن فشار اعضاي داخل شكم به ديافراگم شده و در نتيجه ريه فشرده شده و تنفس تحت تآثير قرار مي گيرد.

لايه هاي پوست:

1)اپيدرم(رو پوست)

2)درم(پوست)

3)آندودرم(زير پوست)

سوختگي:

سوختگي زماني رخ مي دهد كه انرژي دريافتي بدن بيشتر از جذب آن توسط بدن  باشد يا به تعبير ديگر بدن با انرژي برخورد كند كه از حد توان پوست و ساير اعضاي داخلي خارج باشد.

1) سوختگي درجه اول:

اين سوختگي لايه خارجي پوست را تحت تآثير قرار مي دهد و با تورم- قرمزي -حساس بودن و بدون وجود تاول مشخص مي شودمثل سوختگي با افتاب

كمك هاي اوليه:

1) به كار بردن اب سرد بر روي موضع سوخته  به مدت 45-10 دقيقه

2)استفاده كردن از داروهايي مانند آسپرين و ايبو بروفن براي كاهش درد و التهاب در مصدوم

3)استفاده كردن از پمادهاي مرطوب كننده جهت مرطوب كردن موضع سوخته شده

2)سوختگي درجه دوم:

اين نوع سوختگي تمام سطح پوست را در بر كرفته و به لايه داخلي هم كشيده مي شود.تشكيل تاول -تورم-درد شديد مشخصه اين نوع سوختگي است.تاول بر اثر اسيب به مويرگ هاي خوني موجود در درم به وجود مي ايدو در صورت پاره شدن احتمال عفونت وجود دارد. اين نوع سوختگي با درمان مناسب ظرف مدت سه هفته التيام مي يابد.

كمك هاي اوليه:

1) به كار بردن اب سرد بر روي موضع سوخته  به مدت 45-10 دقيقه

2)استفاده كردن از داروهايي مانند آسپرين و ايبو بروفن براي كاهش درد و التهاب در مصدوم

3)در صورت بروز شوك درمان شوك

4) بالاتر قرار دادن موضع سوخته ار سطح قلب

5)پانسمان خشك و استريل موضع سوخته

نكته: هرگز تاول هاي روي محل سوختگي را نتركانيدچون خيلي زود باعث عفونت مي شود.

3)سوختگي درجه 3:

اين سوختگي شديد بوده و به تمامي لايه ها ي پوست اسيب مي رساند.تغيير رنگ پوست (زغالي يا سفيد يا قرمز البالويي)- چرمي شدن -ظاهر خشك و سفت-درد شديد و يا عدم وجود درد(به علت سو ختن پايانه هاي حسي درد)

كمك هاي اوليه:

_پپانسمان خشك و استريل موضع سوخته

_گرم نگه داشتن بدن مصدوم به وسيله پيچيدن پتو

_درمان شوك مصدوم به وسيله بالاتر قرار دادن پاها به ميزان 30-20  سانتي متر از سطح بدن

_اعزام سريع مصدوم به مراكز درماني

نكته: هرگز البسه اي كه به پوست چسبيده اند رانكنيدبلكه انها رااز طريق بريدن لباس جدا كنيد.كندن لباس هاي چسبيده باعث اسيب هاي ثانويه مي شود.

شكستگي:

از بين رفتن تداوم و پيوستگي استخوان هاي بدن را شكستگي مي گويند.

علائم شكستگي:

-تغيير شكل:براي بررسي وجود تغيير شكل قسمت اسيب ديده را با قسمت قرينه سالم مقايسه كنيد.

-حساسيت در اثر لمس

-تورم:تورم در محل اسيب ديده به علت خونريزي ايجاد مي شود.

-ناتواني در استفاده از عضو اسيب ديده

-درد در محل شكستگي

-احساس به هم ساييدگي دو سر استخوان شكسته شده(صداي ترق تروق)

-لمس فاصله بين دو سر استخوان شكسته شده

-حركت كاذب:حركت در جايي كه مفصل وجود ندارد

عوارض شكستگي:

عوارض عمومي مثل شوك

عوارض موضعي مثل عفونت

كمك هاي اوليه:

درمان شوك مصدوم

استفاده از مانور RICE:

REST:استراحت دادن به عضو اسيب ديده

ICE:يخ گذاشتن روي موضع جهت كاهش التهاب و درد

COMPRESSION:تحت فشار قرار دادن عضو اسيب ديده  با استفاده از باند كشي

ELEVATION:بالاتر قرار دادن عضو اسيب ديده از سطح قلب براي كاهش تورم و خونريزي

در رفتگي:به خارج شدن سر استخوان از حفره مفصلي (خارج شدن و تغيير محل استخوان ها از محل طبيعي خوددر محل مفصل رادر رفتگي مي گويند)

پيچ خوردگي:به اسيبي اطلاق ميشود كه در اثر چرخش يا كشش بيش از حد يك عضو در سطح مفصل روي ميدهدو منجر به اسيب رباط هاي اطراف مفصل ميشود.معمولا همان دلايلي كه باعث در رفتگي مي شوند در صورت تخفيف شدت ان باعث پيچ خوردگي ميشوند

كمك هاي اوليه اين دو استفاده از مانور rice مي باشد.

برق گرفتگي:

در اين نوع سوختگي در محل ورود و خروج جريان برق به بدن مصدوم زخم ايجاد مي شودور در مسير حركت برق در داخل بدن تمام نقاط را مي سوزاند . اگر جريان برق از اعضاي داخلي بدن مثل قلب عبور كند باعث ايست قلبي مي شودو در مسير حركت خود به تمامي اعصاب و عروق خوني اسيب مي زند.

كمك هاي اوليه:

-جدا كردن فرد مصدوم از جريان برق به وسيله يك جسم عايق

-درمان شوك مصدوم

-مصدوم را گرم نگه داريد

-پانسمان محل ورود و خروج جريان برق 

-انتهاي قسمت اسيب ديده را جهت كاهش التهاب بالاتر از سطح قلب قرار دهيد

نكته  بسيار جالب:اگر مي خواهيد برق شما را نگيرد به حالت لي لي (يكي از پاها بالا)حركت كنيد.در اين صورت حتي اگر سيم برق را نيز بگيريد برق شما را نمي گيرد زيرا برق براي جريان  افتادن در بدن نياز به مدار دارد كه ما جلوي به وجود امدن ان را گرفتيم.

مسموميت گوارشي ميكروبي:

اين نوع مسموميت  ناشي از ترشح نوعي از باكتري به نام كلستريديوم بوتوليسم مي باشد كه مانع از ارسال پيام هاي عصبي از اعصاب به عضلات مي گرددو به ضعف شديد -فلج و مرگ مي گردد.اين سم هيچ طعم و مزه اي ندارد.

منبع اصلي اين سم غذاهاي كنسرو شده تاريخ گذشته است كه قبل از مصرف خوب حرارت نديده اند  چون اين باكتري بي هوازي بوده و در قوطي رشد مي كند. هر چند اين مسموميت نادر است ولي در 60 درصد موارد به مرگ منتهي مي شود.

علائم مسموميت  ميكروبي:

-خشكي دهان-گلو درد-خستگي شديد وضعف-اشكال در صحبت كردن و بلع-فلج-محدوديت حركات چشم-مردمك هاي گشاد-اختلال شديد تنفسي

كمك هاي اوليه:

-وادار كردن به استفراغ

-دادن اكسيژن با فشارزياددر صورت شك به فلج عضلات

-دادن سفيده تخم مرغ

مسموميت گوارشي:مثل خوردن غذاي الوده-الكل -داروها

علائم:

مردمك تنگ و گشاد-تهوع و استفراغ-اسهال-درد شديد شكم و گرفتگي عضلات شكم-حساسيت در فشار دادن شكم-

بوي غير عادي دهان-افزايش ترشح بزاق از دهان-تعريق بيش از حد

كمك هاي اوليه:

-فرد مصدوم را به پهلو بخوابانيد .در اين وضعيت جاذبه باعث مي شود كهغذا با تآخير وارد روده كوچك شود(2 ساعت)اين وضعيت جلوي ورود مواد به ريه ها را مي گيرد.

-وادار كردن به استفراغ باعث كاهش 50-30 درصدي مواد سمي بلعيده شده به داخل معده مي شود

-گر استفراغ خود به خود ايجاد نشد مي توان از شربت ايپكاكipecac استفاده كرد كه در 20 دقيقه اثر خود را ايجاد كرده و در 97 درصد موارد به استفراغ مي انجامد

ميزان استفاده از اين شربت:

شير خواران(12-6ماه)2-1 قاشق  چايخوري  به همراه يك ليوان اب گرم

كودكان(12-1سال)      3-1     "                         "           2-1    "      "

بزرگسالان                   6-3      "                        "          3-2    "     

خون دماغ:

چنانچه خون دماغ بر اثر ضربه شديد به سر و صورت ايجاد شده باشد سر و صورت را بايد ثابت نمود.

كمك هاي اوليه:

-بيمار را در وضعيت نشسته قرار دهيد تا فشارخونش پايين بيايد.

-سر بيمار را كمي به سمت جلو خم كنيدتا خون به راحتي بتواند از سوراخ بيني خارج شود.ريختن خون از مجراي پشتي بيني به داخل حلق باعث خفگي و استفراغ مي شود.

-با استفاده از انگشتان شست و نشانه خود بيني بيمار را از بالاي قسمت غضروفي به مدت 5 دقيقه فشار دهيد.از بيمار بخواهيد از دهان نفس بكشد.

-اگر خونريزي ادامه يافت به ارامي بيني را فشار دهيدتا لخته خون خارج شود و لخته جديدي تشكيل شود.زيرا وجود لخته قبلي در خون دماغ باعث تشديد خونريزي مي شود.

- يك كيسه يخ روي صورت و بيني قرار دهيد.گذاردن يخ روي پوست به دليل احتمال يخ زدگي مجاز نيست.

نكاتي در مورد دارو شناسي:

-براي دندان درد از  كپسول مفناميك اسيد استفاده مي شود.

-پني سيلينV:براي دندان درد به عنوان چرك خشك كن استفاده مي شود

-داروهاي ضد حساسيت:

1)قرص ديمين هيدرينات:در درمان ناشي از استفراغ ماشين(خواب اور)

2)قرص هيدروكسي زين:درمان خارش(خواب اور)

-هيوسن:دل درد -دل پيچه

-متو كلو پراميك:استفراغ همراه دل درد-دل پيچه

-اسهال:براي اسهال هيچ دارويي تجويز نكنيدو خود به خود در طي 2 روز خوب مي شودوتنها پودر ORS تجويز مي شود.به ازاي هر يك بار اسهال يك ليوان همراه اين پودر استفاده مي شود .

متو كاربامون:

وقتي عضلات گرفته مي شود(در ورزشكاران شايع است)-وقتي كمر درد به وجود مي ايد

-شل كننده عضلات-خواب اور-

همين!